Prowadzimy cały szereg działań, w ramach których staramy się przeciwdziałać szkodliwym skutkom uchwał ustanawiających tzw. Strefy Czystego Transportu w polskich miastach. Na początku 2026 r. największa taka „strefa” została uruchomiona w Krakowie, co wywołało ogromne niezadowolenie społeczne, a także liczne skargi i wnioski od osób bezpośrednio dotkniętych i poszkodowanych reżimem SCT. Do tego monitorujemy sytuację i podejmujemy interwencje w innych miastach. Działania te są możliwe dzięki finansowemu wsparciu Darczyńców Fundacji Wolność i Własność.

Pod tym linkiem można wesprzeć dalsze działania i interwencje prawne Fundacji Wolność i Własność w walce z reżimem SCT w polskich miastach.

W dniu 4 lutego 2026 r. odbyliśmy spotkanie z przedsiębiorcami oraz mieszkańcami Krakowa, poświęcone realiom prawnym związanym z wprowadzeniem w mieście SCT. Przez ponad dwie godziny zespół prawny Fundacji – mec. Monika Brzozowska-Pasieka, mec. Andrzej Dziurzyński oraz mec. Michał Molenda – wyjaśniał wątpliwości i odpowiadał na pytania uczestników spotkania.

Spotkanie miało charakter otwarty. Omawiane były konkretne przypadki, problemy przedsiębiorców oraz sytuacje, z jakimi mierzą się mieszkańcy w relacjach z administracją i instytucjami publicznymi. Naszym celem było nie tylko udzielenie odpowiedzi, ale przede wszystkim pokazanie możliwych ścieżek działania i dostępnych narzędzi prawnych.

W dniu 14 stycznia 2026 r. nasi prawnicy wzięli udział na prawach Uczestnika w rozprawie, która miała miejsce w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie. WSA ogłosił tego dnia wyrok w sprawie skarg na uchwałę krakowskiej Rady Miasta ustanawiającą tzw. Strefę Czystego Transportu w Krakowie.

Sąd podzielił część merytorycznych argumentum przedstawionych m.in. w stanowisku Fundacji np. kwestie procedowania świadczeń zdrowotnych. Mimo częściowego sukcesu, Sąd w pozostałym zakresie oddalił skargę Wojewody Małopolskiego, co oznacza utrzymanie ogólnych założeń SCT. Nasza Fundacja stoi na stanowisku, że uchwała w obecnym kształcie nadal w sposób nieproporcjonalny uderza w prawo własności oraz swobodę poruszania się.

W związku z powyższym, nasi pełnomocnicy – mec. Andrzej Dziurzyński oraz mec. Monika Brzozowska-Pasieka – zapowiedzieli niezwłoczne wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Będziemy dążyć do pełnego stwierdzenia nieważności uchwały, wykazując jej niezgodność z ustawą zasadniczą oraz aktami prawa międzynarodowego.

W ramach naszej kampanii w styczniu 2026 r. wystosowaliśmy szereg pism do kluczowych organów i instytucji państwa polskiego. Oficjalne skargi i wnioski związane z wdrożeniem SCT w Krakowie zostały przekazane do:

• Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych,
• Rzecznika Praw Pacjenta,
• Naczelnej Izby Lekarskiej,
• Krakowskiej Izby Lekarskiej,
• Prezydenta Miasta Krakowa – w trybie dostępu do informacji publicznej.

Będziemy monitorować sytuację i reagować na korespondencję zwrotną od w/w podmiotów. W przygotowaniu pozostają pisma do kolejnych instytucji, które mają możliwości podjąć interwencje w sprawie SCT.

W dniu 18 grudnia 2025 r. nasi przedstawiciele wzięli udział w obradach Rady Miasta Katowice podczas XXIII sesji prac tego organu. Miało to związek z projektem uchwały dotyczącym wprowadzenia w tym mieście tzw. Strefy Czystego Transportu. Fundację reprezentowali m.in. poprzez zabranie głosu mec. Andrzej Dziurzyński oraz Arkadiusz Kopeć. Tego dnia byliśmy jedyną organizacją pozarządową, która z bliska przyglądała się oraz uczestniczyła w obradach poświęconych SCT w Katowicach.

W następstwie obrad Rada Miasta Katowice przyjęła tzw. uchwałę kierunkową ws. SCT, bez przesądzania o tym, kiedy dokładnie i na jakich warunkach zostanie w tym mieście ustanowiona „strefa”. Nasz zespół będzie się dalej przyglądał sprawie i reagował na ew. dalsze działania polityczno-uchwałodawcze w Katowicach.

Dnia 27 listopada 2025 r. przedstawiciele Fundacji Wolność i Własność wzięli udział w posiedzeniu kasacyjnym w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Przedmiotem sprawy były skargi kasacyjne złożone na pierwotne rozstrzygnięcie krakowskiego WSA w sprawie uchwały z listopada 2022 r., ustanawiającej tzw. Strefę Czystego Transportu w Krakowie. Warto przypomnieć, że wyrok WSA ze stycznia 2024 r. – m.in. dzięki uwzględnieniu części argumentów podnoszonych przez naszych reprezentantów w pismach procesowych oraz na sali sądowej – doprowadził do uchylenia krakowskiej SCT w całości.

NSA ostatecznie zwrócił sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dla ponownego rozpoznania. Uzasadniono to m.in. stwierdzeniem, iż w pierwszej instancji WSA między innymi nie ocenił, jak wprowadzenie SCT wpłynie na naruszenie lub realizację konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich, pośród których z jednej strony wymienia się trochę o ochronę środowiska i zdrowie obywateli (pytanie, czy w ogóle wykazano jakikolwiek wpływ SCT na realizację tych wartości?), a z drugiej strony fundamentalną swobodę przemieszczania się oraz prawo własności. Teraz, na wniosek wyższej instancji, WSA będzie musiał to uczynić.